Eeuwboek

NVALT publiceert uniek eeuwboek.

Ter gelegenheid van haar honderdjarig bestaan heeft de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose, de NVALT, een boek uitgegeven. Het boek, Longarts in Nederland, is geschreven door medisch historicus Dr. Alice Juch, en behandelt de veelzijdige geschiedenis van deze vereniging vanuit verschillende invalshoeken.

Toen de voorloper van de NVALT, de Vereniging van Tuberculoseartsen, in 1908 werd opgericht was tuberculose een groot medisch en maatschappelijk probleem. Meer dan de helft van de bevolking was geïnfecteerd, en een afdoende kuur was nog niet voorhanden. Wel had Robert Koch al in 1882 de veroorzaker van de ziekte, de tuberkelbacil, gevonden, maar het duurde lange tijd voor zijn inzichten ingang kregen, ook bij medici. Tuberculose werd vooral gezien als een standsgebonden ziekte. Tegen deze achtergrond schetst de auteur de opkomst van de tuberculosearts als specialist. Ze gaat in op het verschijnsel van de medische specialisatie die in het begin van de twintigste eeuw een vlucht neemt, op de ontwikkeling van medische technieken zoals de opkomst van röntgenapparatuur en grote operaties, en op de opkomst van sanatoria en consultatiebureaus. Het levert een veel gefacetteerd verhaal op, waarbij duidelijk wordt hoe bijzonder de Vereniging van Tuberculoseartsen in feite was: als één van de weinige specialistenverenigingen bood zij onderdak aan zowel klinisch werkende artsen, als sociaal geneeskundigen. Ook de hoogoplopende broedertwist tussen sanatoriumartsen en consultatiebureauartsen krijgt ruime aandacht.

Longartsen
De bestrijding van tuberculose in Nederland is een groot succesverhaal. De ziekte wordt teruggedrongen en de meeste sanatoria sluiten. De klassieke tuberculosearts heeft zichzelf overbodig gemaakt. Een andere ontwikkeling is de opkomst van de longartsenij. Tuberculose mocht dan op haar retour zijn als volksvijand nummer één, andere longziekten zoals longkanker en astma waren juist in opkomst. Juch beschrijft hoe in de jaren na de tweede wereldoorlog ‘longen’ zich ontwikkelt tot een belangrijk en onafhankelijk specialisme, dat aan verschillende universiteiten wordt gedoceerd. In 1950 verandert de vereniging dan ook haar naam in Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT). Een ander verschijnsel in de jaren na de oorlog is de emancipatie van de patiënt en de veranderende opvattingen over de autoriteit en bevoegdheden van de specialist die zich beginnen af te tekenen. Deze laatste twee ontwikkelingen komen na 1970 in een stroomversnelling: met de relatieve rust in de wereld van de specialisten is het definitief gedaan. Met al deze ontwikkelingen verandert ook het karakter van de vereniging. Opvallend is de plaats die de behartiging van materiële belangen van de leden gaat innemen. Maar ook de steeds verdergaande professionalisering van de vereniging vraagt de aandacht.

DBC
Professionalisering is het kernbegrip van de laatste decennia. Longartsen en andere specialisten zien zich in toenemende mate geconfronteerd met zaken zoals overheidsbemoeienis, de zeggenschap van ziektekostenverzekeraars en de standaardisatie van hun werkgebied door de invoering van de diagnosebehandelingcombinatie, de DBC. Verder heeft de wetenschappelijke taak van de vereniging gelijke pas gehouden met de vlucht die de medische wetenschap op het ogenblik maakt. Want bij alle aandacht die maatschappelijke ontwikkelingen op het moment krijgen, zouden we bijna vergeten dat de specialistenvereniging natuurlijk het aangewezen podium is voor de wetenschappelijke discussie: zij stelt middelen en faciliteiten ter beschikking en entameert de discussie over nieuwe onderwerpen.

Over de auteur
Medisch historicus Alice Juch is in 1997 aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam gepromoveerd op De medisch specialisten in de Nederlandse gezondheidszorg. Hun manifestatie en consolidatie. Zij heeft verschillende publicaties op haar naam staan, zoals Voorkomen is beter. Gemeentelijke gezondheidszorg in Arnhem (1996) en werkte als coauteur mee aan Arnhem in de twintigste eeuw (2004) en Arnhem van 1700-1900 (2009).
Alice Juch, Longarts in Nederland, 100 jaar NVALT, 1908-2008, uitgave ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose, 's-Hertogenbosch 2009.
300 pagina's, geïllustreerd.
Hardcover, 30 cm x 21,5 cm
ISBN 978-94-90493-01-1

Bestellen
Het boek kan besteld worden door een mail te sturen naar secretariaat@nvalt.nl waarin u aangeeft waar het boek naar toe gezonden kan worden. Na betaling van € 45,00 (€ 39,00 + € 6,00 verzendkosten) op 5290.84.805 t.n.v. W.v. Engelen Eindhoven, onder vermelding van "Eeuwboek" ontvangt u het boek binnen 10 dagen.

Nadere informatie over het boek, als ook interviews met de auteur kunnen worden aangevraagd bij het secretariaat van de NVALT, telefoon 073-612 61 63.