2. Naamgeving en definities kwaliteitsdocumenten

Om helderheid te geven over de verschillende kwaliteitsdocumenten in de medisch specialistische zorg zijn in afstemming met de FMS-afspraken gemaakt over de naamgeving en definities. De NVALT sluit hier voor haar kwaliteitsdocumenten graag bij aan en in beschrijft in dit document de vigerende definities en proces hoe te komen tot een dergelijk kwaliteitsdocument van de NVALT.

Richtlijnen

Een richtlijn is een document met aanbevelingen, gericht op het verbeteren van de kwaliteit van zorg, berustend op systematische samenvattingen van wetenschappelijk onderzoek en afwegingen van de voor- en nadelen van de verschillende zorgopties, aangevuld met expertise en ervaringen van zorgprofessionals en gebruikers. Richtlijnen worden multidisciplinair opgesteld binnen SKMS-projecten of bestaande richtlijncluster, niet primair binnen de NVALT en vallen daarmee buiten de scoop van dit document.

Leidraad

Indien een onderwerp met name een verzameling van meerdere modules met aanbevelingen over vaak organisatorische en/of uitvoerende zaken betreft, noemen we dit een leidraad. Het betreft dan met name procesgeoriënteerde afspraken of adviezen, die veelal niet primair betrekking hebben op de medische inhoud van de zorg dan wel indicatiestelling van diagnostiek of behandelinterventies.

Standpunt

Een document dat snel richting geeft bij een actuele (zorg)vraag wanneer een richtlijn ontbreekt of verouderd is. Het biedt tijdelijke houvast voor zorgverleners en zorggebruikers en kan dienen als voorloper van nieuwe of herziene richtlijnmodules. Hieronder valt ook een position paper, waarin beschikbare kennis, praktijkervaring en relevante overwegingen systematisch worden uitgewerkt.

Plaatsbepaling

Een plaatsbepaling is een document waarin een voorkeur wordt uitsproken voor één van meerdere gelijkwaardige, geregistreerde behandelingen, of waarin wordt aangegeven voor welke (sub)groepen een bepaalde interventie meer of minder geschikt is. Het document geldt als een vorm van expert opinion die richting geeft wanneer meerdere valide behandelopties bestaan.

Kwaliteitsnorm

Afspraak waaraan zorg moet voldoen voor behoud en bevordering van kwaliteit, eenduidigheid van zorg en inzichtelijkheid, waarop beleid en uitvoeringspraktijk kan worden getoetst. Dit kan een losstaand document zijn of onderdeel zijn van een richtlijn, leidraad of standpunt.

Protocol

Een lokaal opgestelde instructie, ter ondersteuning van zorgprofessionals en zorggebruikers, gericht op het verbeteren van de kwaliteit van zorg, zo mogelijk (indien aanwezig) afgeleid van een landelijke kwaliteitsstandaard (richtlijn, standpunt of leidraad), die aangeeft hoe in de dagelijkse praktijk te handelen met inachtneming van de plaatselijke mogelijkheden en beperkingen. Producten van landelijke organisaties kunnen dus geen protocol worden genoemd, maar hoogstens als blauwdruk daarvoor dienen. Protocollen worden regionaal opgesteld en vallen daarmee buiten de scoop van dit document.

Landelijke transmurale afspraak (LTA)

Samen met (o.a.) huisartsen kunnen LTA’s ontwikkeld worden. Deze LTA’s worden opgesteld op basis van medische specialistische richtlijnen en NHG-standaarden. LTA’s zijn een blauwdruk voor de organisatie van regionale transmurale zorg. Bv de LTA Astma bij volwassenen. LTA’s worden samen met de huisartsen opgesteld. Een consultatie- en autorisatieronde is altijd onderdeel van het ontwikkelingsproces van de LTA.